Artikelen

Terugkeren naar werk is meer dan weer aan het werk gaan

In theorie lijkt het eenvoudig: je verlof eindigt en je gaat weer aan het werk. In de praktijk is terugkeren na je zwangerschapsverlof vaak een van de meest onderschatte overgangen in het werkende leven.

Je bent niet meer precies dezelfde persoon als vóór je verlof. Je dagen zien er anders uit. Je prioriteiten zijn verschoven. Je lichaam is nog aan het herstellen. Je hoofd zeker ook. En je bent moe; je nachten zijn verstoord, je leven is helemaal omgegooid.

Ook hormonaal gebeurt er nog veel. Herstel na een zwangerschap en bevalling stopt niet na zes weken en ook niet op de eerste werkdag. Je lichaam heeft tijd nodig om opnieuw balans te vinden. Dat kan zeker tot negen maanden na de bevalling doorwerken, soms langer. Veel vrouwen geven aan zich pas na 1–2 jaar weer als zichzelf te voelen.

En ondertussen begint het werk weer.

Niet alleen je mailbox, agenda en taken vragen aandacht. Ook thuis is er een nieuwe werkelijkheid. Je slaapt minder, er is meer te regelen, je moet schakelen tussen werk, opvang, voedingen, misschien kolven, herstel, verwachtingen en het verlangen om het allemaal goed te doen.

Dat vraagt veel.

Als terugkeer goed verloopt

Als de terugkeer naar werk zorgvuldig verloopt, kan dat veel verschil maken. Dan ontstaat er ruimte om weer vertrouwen op te bouwen, ritme te vinden en met plezier terug te keren in je werk.

Als die overgang te snel of te vanzelfsprekend wordt behandeld, kan het juist gaan schuren. Dan neemt de kans toe op overbelasting, stressklachten, uitval of de wens om helemaal iets anders te gaan doen.

Dat is niet alleen zwaar voor de medewerker. Het raakt ook het team en de werkgever.

Een goede terugkeer naar werk is dus geen luxe. Het is belangrijk voor duurzame inzetbaarheid, behoud van talent en gezond werken op de lange termijn.

Wat vaak misgaat

Wat ik in de praktijk vaak zie, is dat er te weinig ruimte is voor de overgang zelf. Alsof verlof eindigt en alles daarna vanzelf weer normaal wordt.

Maar normaal is vaak nog niet normaal.

Dingen die terugkeer naar werk moeilijker kunnen maken:

• weer willen functioneren alsof er niets veranderd is;
• direct terugkomen in volle verantwoordelijkheid en werkdruk;
• weinig gesprek over wat er thuis, lichamelijk of mentaal veranderd is;
• praktische obstakels rondom kolven, werktijden of reistijd;
• een nare of ingrijpende bevallingservaring waarvan de impact pas later zichtbaar wordt;
• onderschatting van de mentale belasting van jong moederschap;
• moeite met grenzen aangeven of hulp vragen;
• thuis een verdeling die niet meebeweegt met de nieuwe fase.

Soms gaat het een paar weken goed op wilskracht. Tot je merkt dat je steeds minder herstelt. Je blijft “aan” staan, ook als je eigenlijk vrij bent. Je reageert sneller geïrriteerd. Je hoofd blijft vol. Je slaapt wel, maar rust niet echt uit.

Dat zijn signalen om serieus te nemen.

Stress is niet verkeerd

Stress is op zichzelf niet verkeerd. We hebben stress nodig om te leven, om in beweging te komen, alert te zijn en te kunnen presteren. Zeker in een druk leven met werk en jonge kinderen is er altijd een bepaalde mate van spanning en schakelen.

Het probleem ontstaat meestal niet door stress alleen. Het probleem ontstaat als er te weinig herstel tegenover staat.

Als je lichaam en hoofd steeds aan blijven staan, zonder echte pauzes, kan je stresssysteem overactief raken. Dan wordt ontspannen moeilijker. Je kunt minder goed opladen. Kleine dingen voelen groter. En wat eerst nog lukte, kost steeds meer energie. Je krijgt chronische stress. En dat heeft lichamelijke gevolgen die de stressreactie versterken en in stand houden. Er ontstaat een negatieve spiraal die lastig te doorbreken is.

Daarom is herstel geen bijzaak. Het is onderdeel van gezond functioneren.

Herstel zit soms in grote dingen, zoals minder werken of tijdelijk andere taken op je nemen. Maar eigenlijk begint het klein: een echte pauze nemen, je lijf en hoofd rust geven. Even naar buiten, je telefoon wegleggen, niet tijdens het kolven nog appjes beantwoorden, of als je baby slaapt de was doen of de vaatwasser inruimen. Maar wanneer gebeurt het dan?

Om hulp leren vragen en hulp ook echt aannemen. Niet omdat je het niet kunt — maar omdat je niet alles alleen hoeft te dragen.

Wat helpt als medewerker

Terug naar je werk gaan na zwangerschapsverlof vraagt eerlijk kijken naar wat haalbaar is. Niet alleen naar wat je agenda zegt, maar ook naar je energie, je herstel en je thuissituatie.

Wat kan helpen:

• een open gesprek met je leidinggevende over hoe het echt met je gaat;
• realistische verwachtingen over je belastbaarheid;
• duidelijke afspraken over kolven, werktijden, reistijd en bereikbaarheid;
• grenzen oefenen, bijvoorbeeld niet standaard ’s avonds nog mail openen, of op je niet-werkdag naar een vergadering moeten gaan;
• pauzes nemen waarin je niet alsnog “aan” blijft staan;
• hulp vragen thuis en op werk;
• ruimte maken voor verwerking als de zwangerschap, bevalling of kraamperiode heftig was;
• contact met andere moeders, zodat je niet het gevoel hebt dat jij de enige bent.

Het hoeft niet perfect. Het hoeft ook niet in één keer goed. Terugkeren is wennen. Voor jou, voor je gezin en soms ook voor je team.

Wat helpt als werkgever

Voor werkgevers en leidinggevenden is de terugkeer na zwangerschapsverlof een belangrijk moment. Juist hier kun je veel betekenen. Door aandachtig te zijn, door te luisteren.

Wat helpt:

• een welkom-terug-gesprek dat niet alleen over praktische zaken gaat, maar ook over hoe het met iemand gaat;
• tijd geven om te wennen aan werk, ritme en nieuwe verantwoordelijkheden thuis;
• heldere verwachtingen zonder prestatiedruk in de eerste weken;
• actief meedenken over kolfruimte, werktijden, werkdruk en bereikbaarheid;
• ruimte bieden om tijdelijk te prioriteren: wat moet echt, wat kan later?
• een bedrijfsarts of coach betrekken als het moeizaam gaat;
• preventief een coachgesprek aanbieden, niet pas als iemand dreigt uit te vallen;
• kijken naar duurzame inzetbaarheid.

Een medewerker die zich gezien voelt, zal sneller eerlijk aangeven wat nodig is. Dat voorkomt dat iemand te lang doorgaat op wilskracht.

Waarom vroegtijdige steun belangrijk is

Hoe langer stressklachten blijven bestaan, hoe langer het herstel vaak duurt.

Bij beginnende overbelasting is er meestal nog veel mogelijk met goede begeleiding, rust, praktische aanpassingen en duidelijke keuzes. Maar als iemand te lang doorgaat, kan stress zich opbouwen richting overspanning of burn-out. Dan is herstel intensiever en duurt het langer voordat iemand zich weer echt goed voelt en weer volledig aan het werk kan gaan.

Vroegtijdig inzetten op coaching en herstel is daarom geen teken dat het misgaat. Het is juist een manier om erger te voorkomen.

Voor de medewerker betekent het: eerder gehoord voelen, rust, overzicht en vertrouwen.
Voor de werkgever betekent het: minder kans op langdurige uitval en meer behoud van waardevolle mensen.

Wat coaching toevoegt

Coaching kan preventief worden ingezet, bijvoorbeeld vóór de terugkeer of in de eerste weken na het verlof. Het kan ook helpend zijn als iemand al merkt dat het niet lekker loopt, als iemand vast dreigt te lopen. In coaching kijken we naar wat er speelt en wat nodig is om duurzaam terug te keren. Dat kan gaan over:

• verwerking van zwangerschap, bevalling of kraamperiode als dat nog speelt;
• grenzen, belastbaarheid en herstel;
• niet helpende overtuigingen;
• werk-privé-balans in een nieuwe levensfase;
• communicatie met werkgever en team;
• omgaan met schuldgevoel, uitputting of perfectionisme;
• identiteit als moeder én als werkende professional;
• een overactief stresssysteem en stressklachten, herstel volgens de CSR-methode.

Soms gaat het vooral om ordenen. Wat gebeurt er allemaal? Wat kost energie? Wat zijn energie­makers en energie­herstellers? Wat moet anders?
Soms gaat het om verwerking van een nare ervaring.
En soms gaat het om leren voelen waar je grens ligt, vóórdat je eroverheen gaat — en leren dat je een grens mag aangeven en hoe je dat doet.

Voor werkgevers

Fika biedt coachtrajecten op maat voor medewerkers rondom terugkeer naar werk na zwangerschapsverlof. Dit kan preventief, tijdens de eerste weken terug, of wanneer er al signalen zijn van overbelasting.

De begeleiding is praktisch, zorgvuldig en afgestemd op de situatie van de medewerker en de organisatie. Gemiddeld gaat het om 3 tot 6 sessies van 1,5 uur. Altijd met respect voor vertrouwelijkheid. Alleen met uitdrukkelijke toestemming van de medewerker wordt inhoudelijk iets teruggekoppeld.

Tot slot

Terug naar je werk na zwangerschapsverlof is geen simpele terugkeer naar hoe het was.
Het is een nieuwe fase.

Een fase waarin werk, moederschap, herstel, energie en verwachtingen opnieuw hun plek moeten vinden. Dat vraagt tijd, aandacht en soms begeleiding. Niet omdat je tekortschiet, maar omdat deze overgang groot is — het is een bijzondere en intensieve periode in je leven die je maar één keer op deze manier meemaakt.

En omdat goed zorgen voor herstel uiteindelijk helpt om met meer rust, energie en plezier weer te kunnen werken én thuis te kunnen zijn.

Plan een kennismaking

Iedereen kijkt naar moeder en baby

Als er iets heftigs gebeurt tijdens de zwangerschap, bevalling of kraamperiode, gaat de aandacht bijna vanzelf naar moeder en kind. Begrijpelijk. Zij hebben zorg nodig, controle, herstel en nabijheid.

Maar jij was er ook.

Misschien stond je ernaast terwijl er ineens veel mensen de kamer binnenkwamen. Misschien zag je paniek, bloed, pijn of angst. Misschien moest je beslissingen nemen, je partner geruststellen, meebewegen met wat artsen of verloskundigen zeiden, of wachten zonder te weten wat er zou gebeuren.

Veel vaders en partners proberen op zo’n moment vooral overeind te blijven. Je wilt helpen, kalm blijven en er zijn voor je partner. Vaak lukt dat ook, aan de buitenkant.

Maar daarna kan het vanbinnen anders voelen.

Er wordt aan jou gevraagd hoe het met je partner gaat. Hoe het met de baby is. Of thuis alles een beetje op gang komt. En misschien zeg je: “Ja, het gaat wel.” Je pakt je werk weer op, regelt praktische dingen en probeert thuis stevig te blijven staan.

Terwijl er ondertussen iets in jou is blijven hangen.

Hoe het bij jou kan doorwerken

Een heftige bevalling of spannende kraamperiode kan ook voor vaders en partners ingrijpend zijn. Niet omdat jij hetzelfde hebt meegemaakt als je partner, maar omdat jij jouw eigen ervaring hebt gehad: kijken, wachten, machteloos zijn, bang zijn, moeten handelen of juist niets kunnen doen.

Je was niet alleen degene die erbij stond. Je was ook ouder, partner en mens in een situatie die spannend, machteloos of overweldigend kon zijn.

Dat kan zich bijvoorbeeld uiten in:

• beelden of flarden die blijven terugkomen;
• spanning of onrust als je aan de bevalling denkt;
• slechter slapen of moeilijk ontspannen;
• sneller geïrriteerd zijn of een korter lontje hebben;
• afstand voelen tot je partner, baby of jezelf.

Veel vaders denken: “Ik ben niet degene die bevallen is.” Juist daardoor blijven ze soms langer alleen lopen met wat ze hebben meegemaakt. Maar ook jouw ervaring mag serieus genomen worden.

Waarom het belangrijk is om er niet mee te blijven lopen

Als je blijft doorgaan zonder stil te staan bij wat er is gebeurd, kan de spanning langer blijven hangen dan nodig is. Dat kan invloed hebben op je werk, je relatie, je vaderschap en je eigen gevoel van rust.

Ruimte maken voor jouw ervaring betekent niet dat je de ervaring van je partner kleiner maakt. Het betekent dat ook jouw kant van het verhaal er mag zijn.

Wat kan helpen

Soms helpt het al om woorden te geven aan wat er is gebeurd. Niet alleen de medische feiten, maar vooral jouw beleving: wat zag je, wat dacht je, waar schrok je van, wanneer voelde je je machteloos?

Wat kan helpen:

• praten met iemand die rustig kan luisteren — zonder steeds met zijn eigen verhaal te komen;
• samen met je partner terugkijken op wat er is gebeurd;
• opschrijven wat je nog bezighoudt;
• hulp zoeken als beelden, spanning of onrust blijven terugkomen.

Soms is praten genoeg. Soms is er meer nodig om de spanning rondom de gebeurtenis te verwerken. Dan kunnen methoden zoals EMDR of IEMT passend zijn, afhankelijk van wat er speelt.

Coaching

Je bent als vader of partner welkom na een heftige zwangerschap, bevalling of kraamperiode. Ook als je twijfelt of jouw ervaring “wel heftig genoeg” is.

In een kennismakingsgesprek kijken we rustig naar wat er is gebeurd, hoe het nu met je gaat en wat je nodig hebt. Soms gaat het om het ordenen van je verhaal. Soms om stress, spanning of overbelasting. En soms om verwerking van een nare of ingrijpende ervaring.

Je hoeft het niet alleen te dragen. Ook jouw verhaal doet ertoe.

Sommige ervaringen blijven langer hangen dan je zou willen. Je weet misschien heel goed dat iets voorbij is, en toch reageert je lichaam alsof het nog steeds actueel is. Je merkt spanning, onrust, schrikreacties, piekeren of een gevoel dat je steeds opnieuw wordt teruggetrokken naar wat er is gebeurd.

Binnen Fika werk ik met verschillende methoden die kunnen helpen om de lading van nare ervaringen te verminderen. Eén daarvan is IEMT, oftewel Integral Eye Movement Therapy. IEMT is een relatief jonge methode waarbij onder andere wordt gewerkt met gerichte oogbewegingen. Het doel is niet om herinneringen weg te maken, maar om te helpen dat ze minder spanning oproepen in het hier en nu.

Wat is IEMT?

IEMT staat voor Integral Eye Movement Therapy. Het is een methode waarbij je niet alles uitgebreid hoeft te vertellen of opnieuw hoeft te doorleven. Dat kan prettig zijn wanneer woorden tekortschieten, wanneer iets te beladen voelt, of wanneer je vooral merkt dat je lichaam nog reageert op eerdere ervaringen.

Je hoeft daarbij niet alle details van een pijnlijke herinnering te delen. Dat maakt IEMT voor veel mensen een rustige manier van werken, zeker wanneer je sensitief bent, veel nadenkt, introvert bent of wanneer het moeilijk of onprettig voelt om precies te vertellen wat er is gebeurd.

IEMT kan worden ingezet bij klachten zoals spanning, stress, onzekerheid, emotionele lading rond nare gebeurtenissen, terugkerende patronen of het gevoel dat je telkens op dezelfde manier vastloopt.

Bij Fika gebruik ik IEMT altijd zorgvuldig en passend binnen een breder coachtraject. We kijken niet alleen naar de klacht, maar ook naar wat jij nodig hebt om weer meer rust, vertrouwen en ruimte te ervaren.

Onderzoek naar IEMT

De wetenschappelijke onderbouwing van IEMT is nog in ontwikkeling. Er zijn inmiddels belangrijke eerste stappen gezet.

In 2026 werd een eerste verkennende studie gepubliceerd vanuit onder andere Maastricht University. In dit onderzoek werden IEMT-gerichte oogbewegingen vergeleken met EMDR-gerichte oogbewegingen en alleen het denken aan de herinnering zonder oogbewegingen. Deelnemers riepen een negatieve herinnering op en gaven aan hoeveel emotionele lading en spanning zij daarbij ervaarden. De eerste resultaten lieten zien dat bij zowel IEMT als EMDR er significante afname was van de emotionele reactie, sterker dan zonder de oogbewegingen. Er werd geen significant verschil gevonden tussen de IEMT- en EMDR-conditie.

Dat is hoopgevend, maar ook belangrijk om goed te duiden. Het ging om een kleine, verkennende studie met 33 deelnemers uit de algemene bevolking. Het onderzoek keek naar de oogbewegingscomponent en niet naar volledige behandeltrajecten met IEMT of EMDR. De conclusie is dus niet dat IEMT “bewezen even effectief is als EMDR”, maar wel dat er eerste aanwijzingen zijn dat IEMT-gerichte oogbewegingen kunnen bijdragen aan het verminderen van emotionele lading bij negatieve herinneringen. Verdere onderzoeksresultaten worden in de loop van 2026 verwacht.

IEMT in de praktijk

In mijn coachpraktijk werk ik met mensen die merken dat stress, nare ervaringen of oude patronen hun dagelijks leven blijven beïnvloeden. Bijvoorbeeld wanneer je snel schrikt, veel piekert, moeilijk ontspant, veel verantwoordelijkheid voelt of merkt dat een ervaring uit het verleden — zoals een traumatische bevalling — nog steeds spanning oproept.

IEMT kan dan helpen om de emotionele lading te verminderen, zodat je meer ruimte krijgt om anders te reageren. Doordat de herinnering minder spanning oproept in je lichaam en je hoofd. Veel mensen merken na één of enkele sessies al verschil, bijvoorbeeld doordat een herinnering minder scherp voelt, een beeld vager of verder weg lijkt en een reactie minder intens wordt of er meer rust ontstaat.

Wanneer kan IEMT passend zijn?

IEMT kan helpend zijn wanneer je merkt dat een gebeurtenis of patroon nog veel spanning oproept. Bijvoorbeeld bij:

• traumatische bevalling;
• verlies, spanning of nare ervaringen rondom zwangerschap en geboorte;
• stress, overbelasting of burn-outklachten;
• angst, onzekerheid of veel piekeren;
• schuldgevoel, schaamte of het gevoel tekort te schieten;
• moeite met grenzen voelen of aangeven;
• steeds doorgaan en zorgen voor anderen, terwijl je zelf leegloopt;
• situaties waarin je hoofd weet dat een nare situatie voorbij is, maar je lichaam nog steeds reageert.

Zorgvuldig, rustig en afgestemd

Bij Fika staat niet de methode centraal, maar jij. IEMT is één van de manieren waarop we kunnen werken aan meer rust, vertrouwen en veerkracht.

Mijn uitgangspunt is dat coaching veilig, zorgvuldig en toepasbaar moet zijn. Je hoeft niet alles alleen te dragen, en je hoeft ook niet alles tot in detail opnieuw te vertellen. We onderzoeken wat jou helpt om minder spanning te ervaren en weer meer ruimte te voelen in je leven, je gezin en je werk.

Wil je weten of IEMT passend kan zijn voor jouw situatie? Dan ben je welkom voor een kennismaking in Arnhem of online.